Poprzedni numer - Dzieje Miasta

Przejdź do treści

Menu główne:

Poprzedni numer

Grudniowy numer Dziejów Miasta 16.12.2018
Co warto przeczytać:


Po 100 latach ślub Hochbergów na Ksiażu
Po raz pierwszy, od prawie 100 lat, na Zamku Książ w Wałbrzychu odbędzie się ślub członka rodziny Hochbergów. W rękach tego śląskiego rodu dawna piastowska twierdza pozostawała w latach 1509-1943. Za mąż, za Pana Jaspera Schulza, wychodzi  hrabianka Caroline Alexandra von Hochberg z linii na Roztoce, baronówna na Książu. Ostatnie tego typu wydarzenie miało miejsce  1924 kiedy w rodowym zamku Fürstenstein ślub brał najstarszy syn i dziedzic księcia Jana Henryka XV i księżnej Daisy, książę Jan Henryk XVII.  Dokładnie po 94 latach już w polskim Zamku Książ weselne dzwony ponownie zabiją dla przedstawicielki rodu Hochbergów.

Kalendarium wojenne Zamku Książ cz. 3
1945: Koniec stycznia 1945 – kres budowy obiektów w Górach Sowich w ramach projektu ,Riese”. Obszar Dolnego Śląskiego z rozkazu  gen. F. Schörnera otrzymuje status  Festung Niederschlesien. Siły i środki Organizacji Todt przekształcone zostają w oddziały frontowe. W byłej siedzibie Wyższego Kierownictwa Robót ,,Riese” w Jedlince utworzono sztab X Brygady Frontowej OT, podległy armii gen. Schörnera. Jedynie w podziemiach zamku Książ kontynuowano prace i mogło się to odbyć tylko na rozkaz Kumpfa - generalnego inżyniera budownictwa, działającego przy sztabie armii Schörnera. Luty 1945 - Warunki sanitarne w obozie pracy Arbeitslager Fürstenstein w Książu były katastrofalne. Brakowało wody, lekarstw i opieki medycznej.  W dniu 13 lutego 1945 roku Armia Radziecka wkroczyła do Strzegomia. Mimo, że   Niemcy odbili następnego dnia  Strzegom, około 16 lutego zarządzono ewakuację obozu. Więźniowie marszem śmierci udali się pieszo do Trutnova, a następnie wagonami przewiezieni do KL Flossenburg. Właściwie nie wiadomo nic o załodze  obozu pracy w Książu. Udało się ustalić jedynie nazwiska kilku SS-manów (Krieger, Schwerk, Horvat i Lippok). Funkcję Lagerältestera pełnił Markowic.

Otwarcie nowego Domu Strzelnicy
Podejmując różne tematy, związane z życiem miasta i jego mieszkańców, przed 1945 rokiem, bardzo często jesteśmy ograniczeni dostępem do zachowanych źródeł, a te mają przeważnie powierzchowny lub nawet lakoniczny charakter albo w ogóle ich nie ma. Niewytłumaczalna wydaje się postawa, wielokrotnie już przywoływanego Brunona Lungmusa, związanego z miejscowym czasopismem „Freiburger Bote”. Jako kontynuator kroniki J. E. F. Würffla, powinien wykorzystać w pełni dostępne mu materiały. Przecież Archiwum Miejskie miał na przysłowiowe wyciągnięcie ręki – w ratuszu. Najpierw mieściło się ono na pierwszym piętrze, a po rozbudowie, zakończonej w 1910 roku – na poddaszu. Mógł odwoływać się do prasy, ale on wybrał (satysfakcjonującą go) formę konspektu. Określenie to w wielu sytuacjach wydaje się na wyrost. Kwestia takiego właśnie potraktowania przeszłości wypływa przy okazji tytułowego tematu. Otwarcie nowego Domu Strzeleckiego nastąpiło w lipcu 1911 roku. W części kroniki, opracowanej przez niego, na 118 stronie przeczytamy: „Poświęcona została nowa strzelnica”. Jaki był przebieg uroczystości, tego już autor nie odnotował, uznając to wydarzenie za drugorzędne? Ale czy pełniąc obowiązki „dziejopisa” miasta można kierować się względami natury subiektywnej?

Pokonała ją samotność  Intymny portret księżnej Daisy von Pless  napisany tuż po jej śmierci
„W pretensjonalnym świecie była najmniej snobistyczną osobą, jaką kiedykolwiek znałem; w okrutnej rzeczywistości jaśniała radością i uprzejmością. Miała na świecie tylko jednego wroga – samotność, która ją w końcu pokonała”. Mamy przyjemność zaprezentować artykuł Harolda Nicolsona, angielskiego dyplomaty i wybitnego biografa, który ukazał się w magazynie The Spectator z  22 lipca1943, niecały miesiąc po śmierci księżnej Daisy von Pless w Wałbrzychu. Tłumaczenie tekstu przygotowała tłumaczka pamiętników księżnej Daisy i autorka bestselleru „Siostry Daisy von Pless i Shelagh Westminter” Barbara Borkowy. Harold Nicolson (1886-1968)  był dyplomatą i pisarzem, bywalcem salonów i erudytą. Prywatnie był mężem kuzynki księżnej Daisy, kontrowersyjnej w dwudziestoleciu międzywojennym pisarki Vity Sackville-West. Małżonkowie gościli w Książu na zaproszenie Daisy i Hansa Heinricha XV.
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego